Thứ Tư , 14:58, Ngày 18/01/2017

Gia đình và pháp luật

Dòng sông Đồng Nai - Một chứng nhân lịch sử

Dòng sông Đồng Nai đã chứng kiến những đổi thay của thời đại, ôm trong mình biết bao anh hùng hy sinh trong kháng chiến, cho đến giờ vẫn êm đềm chảy như chứng nhân cho sự đi lên của vùng đất Đồng Nai.

Sông Đồng Nai chảy qua các tỉnh Lâm Đồng, Đăk Nông, Bình Phước, Đồng Nai, Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh với chiều dài trên 437 km và lưu vực 38.600 km², nếu tính từ đầu nguồn sông Đa Đưng thì dài 586 km còn nếu tính từ điểm hợp lưu với sông Đa Nhim phía dưới thác Pongour thì dài 487 km. Đến thị trấn Uyên Hưng huyện Tân Uyên, tỉnh Bình Dương thì sông Đồng Nai chảy theo hướng Bắc - Nam ôm lấy cù lao Tân Uyên và Cù Lao Phố. Sông chảy qua thành phố Biên Hòa và đến Nhà Bè thì có thêm chi lưu là sông Sài Gòn. Vì vậy ca dao có câu:

“Nhà Bè nước chảy chia hai

Ai về Gia Định, Đồng Nai thì về...”

Dòng sông Đồng Nai hiền hòa bao đời nay chứng kiến sự đổi thay của một vùng đất.

Sông Đồng Nai là con sông chính gắn liền với lịch sử Chiến khu Đ. Đi qua hai cuộc chiến tranh, dường như đây chính là dòng sông của thơ ca và truyền thuyết:

“Sinh ở đâu mà ai cũng anh hùng

Tất cả trả lời sinh bên một dòng sông”.

Dòng sông Đồng Nai với thiên nhiên, lịch sử tuyệt vời, là niềm tự hào của những người dân Đồng Nai và căn cứ Chiến khu Đ. Vì sao lại có tên Đồng Nai? Đồng Nai thoát thai từ hai tiếng Nông Nại, tức Chu Nại - nghĩa là đất Nai, là cánh đồng có nhiều nai vàng, đó là loài vật mảnh mai cao ráo luôn ngẩng cao đầu lao về phía trước, với cặp sừng tua tủa như gươm giáo và đôi mắt dịu hiền êm ái như nhung, đôi khi rực rỡ như đuốc, như sao. Có lẽ vẻ đẹp của nai vàng bên sông khiến cho những tên khác của dòng sông này tuy gợi cảm như Lộc Giả, Phước Long, Hoà Quí, Sa Hà… nhưng qua sàng lọc tháng năm, duy nhất hai tiếng Đồng Nai còn lại.

Dòng sông Đồng Nai không chỉ là chứng nhân lịch sử, mà còn là chứng nhân cho tình yêu lứa đôi từ ngày xưa:

“Bao giờ cạn nước Đồng Nai

Nát chùa Thiên Mụ mới sai lời nguyền.”

Hay sông Đồng Nai cũng đi vào thơ ca dân gian để truyền tụng về những đặc sản nổi tiếng phương Nam: ”Gạo Cần Đước, nước Đồng Nai”,… Nói về sông Đồng Nai trong thơ ca, thì có biết bao câu thơ lời hát đã đem hình ảnh dòng sông Đồng Nai với những hình ảnh đẹp đẽ khác nhau, từ cái đẹp của dòng sông, cho đến vai trò của dòng sông trong thời chiến...

Những câu ca lời thơ ấy đã quen thuộc với biết bao thế hệ người Đồng Nai, để giờ đây, chỉ cần tùy hứng đọc một câu ca dao cũng có thể thấy được hình ảnh sông Đồng Nai trong đó. Viết về truyền thuyết, sông Đồng Nai cũng gắn với một câu chuyện tình thật lãng mạn, bi thương: Ngày xửa ngày xửa, vào giữa thế kỷ VI, nước Chiêm Thành ở cuối sông Đồng Nai còn vương quốc Phù Nam đóng đô trên thác Trị An.

Là một dũng sĩ Chiêm Thành với khao khát đi tìm miền đất lạ để thoả chí giang hồ, Satrida ngược sông Đồng Nai rồi gác mái chèo lãng du ngắm cảnh vật u nhàn, non xanh nước biếc, chim hót, hoa cười trên dòng suối hùng vĩ. Đang say sưa ngắm cảnh vật chàng bị nghi vấn, bắt giải vào cung vua. Sau khi xét thấy chàng trai không có ý đồ do thám, xâm lược, lại trí dũng hơn người, giỏi nghề cung kiếm và được công chúa Liễu Du quyến luyến, nhà vua Phù Nam giao cho chàng việc bảo giá hoàng gia, Mặc dù được yêu chiều rất mực và bản thân chàng cũng quyến luyến Liễu Du, nhưng trong sâu kín tâm hồn, Satrida không nguôi nỗi nhớ Chiêm Thành, một lòng khao khát trở về quê hương.

Biết được điều đó, vua Phù Nam lăn đá lấp sông, tạo thành thác Trị An ngày nay để cản đường về của chàng dũng sĩ Chiêm Thành. Đường trở về bị lấp nhưng nỗi nhớ nhà nung nấu trong Satrida. Và khi phát hiện ra lối về sau linh kiều Tsien - nơi thờ thần mà tập tục thượng nguồn cấm không ai được bước qua vì điều đó bị coi là vong quốc - Satrida nhân lúc vắng vẻ liều mạng chạy qua. Chàng liền bị bắt về, trói đứng giữa thác Trị An.

Rồi một loạt mũi tên bắn ra khiến chàng rớt xuống vực sâu, bị nước cuốn trôi… Công chúa Liễu Du ngày đêm khóc thương người yêu vô tội, đêm lẻn xuống bậc pháp trường giữa sông tìm xác Satrida, cũng chính cha nàng ra lệnh xử bắn nàng tại đây để vừa lòng quốc dân “vì con gái cưng của nhà vua, niềm kiêu hãnh của thượng nguồn khóc than kẻ phản nghịch”.

Thế là từ đó Trị An vang lên tiếng khóc oan ức của nàng công chúa Liễu Du. Cũng theo truyền thuyết, trên bậc tam cấp của thác Trị An có một hòn đá mang dáng người đàn bà, đó là nàng công chúa Liễu Du hóa đá vọng phu. Và bậc thang cuối cùng của sông Đồng Nai có tên là Trị An như một triết lý sâu sắc: muốn an ninh phải nội trị. Có người cho rằng hai tiếng Trị An được đọc trại từ linh kiều “Tsien” mà thành.

Sông Đồng Nai cảnh quan xinh đẹp tới tận thượng nguồn. Ít ai ngờ dòng sông gắn liền với lịch sử Chiến khu Đ lại có một cái tên sinh ra từ truyền thuyết và trở thành một tượng đài của lòng quyết tâm, lao động và sáng tạo làm nên Nhà máy thuỷ điện Trị An, một công trình thuỷ điện lớn nhất ở phía Nam Tổ quốc. Với chiều dài 586 km, sông Đồng Nai là con sông dài nhất chảy trên lãnh thổ Việt Nam.

Dọc hai bên bờ sông là những làng mạc và quang cảnh đẹp, đơn sơ, bình dị rất đặc trưng của miền Nam Việt Nam. Nếu một lần được đến Đồng Nai, chiêm ngưỡng khúc sông ôm trọn hai cù lao xinh đẹp là Tân Uyên và cù lao Phố, chắc chắn bạn sẽ phải trầm trồ trước vẻ đẹp rất đỗi hoang sơ của nơi này.

Dòng sông của thơ ca, dòng sông của lịch sử chiến tranh anh hùng, dòng sông của thời đại mới, dòng sông Đồng Nai với những danh xưng đã trở nên quen thuộc như phần nào khẳng định vị trí của dòng sông trong lòng người dân Đồng Nai cũng như trong quá trình phát triển của vùng đất Đồng Nai này. Dù Đồng Nai có nhiều đổi thay, nhưng chắc chắn rằng, vị trí của dòng sông Đồng Nai sẽ mãi không thay đổi, trở thành hình tượng đáng tự hào của người dân nơi đây…

Bảo Phương / KD&PL

Tin Liên quan

loading...
Tags : đồng nai Dòng sông chứng nhân chứng nhân lịch sử

Tin Nhân vật - Sự kiện tiếp theo

Tin Nhân vật - Sự kiện mới nhất