Thứ Năm , 09:59, Ngày 23/02/2017

Gia đình và pháp luật

Nạn nhân bỗng thành bị cáo: 'Xin chào thua... các cơ quan tố tụng!

Vụ án thật mà như đùa, từ nạn nhân thành bị cáo, trong khi đó kẻ say xỉn chạy xe quá tốc độ gây ra tai nạn chết người chỉ bị... xử phạt hành chính.

Tôi kinh ngạc khi đọc bài “Bị kẻ say rượu tông, tỉnh lại thấy mình thành… bị cáo” đăng trên Báo Phụ nữ số ra ngày 16/12/2016. Chuyện nghe có vẻ “hoang đường” nhưng hoàn toàn có thật: hai phụ nữ, một người tử vong, người còn lại may mắn sống sót thì bị truy tố trước tòa. Trong khi đó, kẻ say xỉn chạy xe quá tốc độ gây ra tai nạn chỉ bị xử phạt hành chính. Lại thêm một vụ “xin chào…thua” các cơ quan tố tụng!

LS Trần Công Ly Tao và PV tham dự một phiên tòa hành chính.

Bất giác tôi nhớ tới câu thơ trong Truyện Kiều của Nguyễn Du: “Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài”- đề cao lòng nhân ái của con người. Đối với hoạt động tiến hành tố tụng (THTT) trong ngành tư pháp phải vừa có tâm, vừa có tầm. Dù bất cứ cảnh ngộ nào cũng không được “đổi trắng thay đen” vì “phép công là trọng, niềm tây sá nào…” (“Chinh phụ ngâm”– Đoàn Thị Điểm).

Diễn biến vụ tai nạn giao thông: Bà Phan Thúy Hằng (49 tuổi, thường trú quận Gò Vấp, Tp.HCM) gửi đơn kêu cứu cho biết, ngày 12/4/2016 bà điều khiển xe gắn máy biển số 52Z5-4529 chở bạn là bà Đỗ Thị Thanh Thúy từ TP.HCM về quê thăm mẹ mình tại xã Nhựt Chánh, huyện Bến Lức, tỉnh Long An. Khi còn cách nhà khoảng 100m, bà dừng xe bật đèn tín hiệu quan sát rồi cho xe băng qua đường. Bánh xe trước chạm lề đường bà dừng lại chuẩn bị xuống xe, thình lình bị một cú đâm như trời giáng…

Khi tỉnh lại mới biết mình đã bị tai nạn giao thông chấn thương sọ não. Bà Thúy mất sau 5 ngày. Sau hơn 8 tháng khởi tố, điều tra, truy tố vụ án “Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ” được đưa ra xét xử tại TAND huyện Bến Lức, tỉnh Long An vào ngày 14/12/2016.

Những người đến tham dự phiên xử tỏ ra bất bình trước lời luận tội “không giống ai” của KSV đại diện VKSND huyện Bến Lức thực hành quyền công tố đối với bị cáo Phan Thúy Hằng… Có quá nhiều bất cập chuyện thật tưởng như đùa, bàn dân thiên hạ “không hiểu nổi” quá trình thụ lý, điều tra, truy tố và luận tội đã biến người bị hại trở thành bị cáo của vụ án mà nhiều tờ báo từng lên tiếng. Tôi chỉ đề cập tới vài tình tiết “lạ đời” của vụ án:

Thứ nhất, nếu xác định Phan Thúy Hằng là bị cáo của vụ án, Cơ quan CSĐT Công an huyện Bến Lức khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với bà Hằng vào tháng 7 năm 2016 về tội “Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ” vì chuyển hướng không nhường đường… vi phạm khoản 2 Điều 15 Luật Giao thông đường bộ thì hà cớ gì Hà Tấn Phong – người lái xe gắn máy “bị nạn” đã uống rượu say xỉn, nồng độ cồn trong máu lên tới 0,67mg/l lại tự nguyện thương lượng, bồi thường cho gia đình bà Thúy và bà Hằng?

Có tới hai người chứng kiến vụ tai nạn là ông Trần Thanh Phong và ông Phan Thành Xuân cùng phản ánh: khi vừa chuẩn bị bước xuống xe thì hai phụ nữ (bà Hằng và bà Thúy) đã bị xe gắn máy của hai kẻ say rượu chạy với tốc độ khá cao tông thẳng vào hông bên phải… tìm đến thương lượng, bồi thường thiệt hại cho gia đình bà Thúy 50.000.000 đồng tiền ma chay, tổn thất tinh thần và cho bà Hằng 15.000.000 đồng tiền thuốc men điều trị. Điều mà xưa nay chưa từng xảy ra chuyện bồi thường ngược đời như thế.

Nếu bà Hằng phạm tội “vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ” dẫn tới cái chết của bà Thúy thì đáng lẽ ra bà Hằng mới là người thương lượng bồi thường cho nạn nhân để hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.

Thứ hai, quá trình điều tra vụ án, cơ quan CSĐT chỉ áp đặt hành vi sai phạm đối với bà Hằng, không ghi nhận tới hành vi sai phạm của Hà Tấn Phong khi không tiến hành lập lại hiện trường vụ án. Cơ quan CSĐT huyện Bến Lức cũng không thu thập các chứng cứ quan trọng do bà Hằng đề nghị. Công luận cho rằng: thay vì bảo vệ nạn nhân, cơ quan CSĐT, VKSND huyện Bến Lức lại đứng về phía người gây ra tai nạn.

Thứ ba, đã từng xảy ra một số vụ án oan sai đặc biệt nghiêm trọng, gây đau thương, mất mát cho người vô tội đến khi được minh oan hầu hết không phải do cơ quan THTT tự sửa sai mà do người gây án hối hận nhận tội người bị oan và thân nhân của họ kêu oan!

Nhận xét hoạt động tố tụng cơ quan CSĐT Công an huyện Bến Lức và VKSND huyện Bến Lức đối với vụ án “vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ” nêu trên, Luật sư Bùi Quang Nghiêm (Phó Chủ nhiệm Đoàn luật sư Tp.HCM) cho rằng: … vụ án này… lỗi hoàn toàn thuộc về phía ông Hà Tấn Phong.

Người bình thường thôi cũng có thể nhận thức được điều này, đáng lẽ bị cáo phải là nạn nhân”. Theo Ls.Nghiêm: Tòa án, VKS và cơ quan điều tra phải làm rõ xem các điều tra viên đã chịu sự tác động nào mà dẫn đến kết luận lật ngược vấn đề 180o như vậy (loại trừ chuyện đổ cho trình độ chuyên môn) ? Nên tỉnh táo xem xét thấu đáo quá trình điều tra truy tố một cách khách quan, toàn diện.

Cho dù điều tra viên “có vấn đề” trong hoạt động điều tra thì VKS là “chốt chặn” giải oan khi cơ quan điều tra đề nghị phê chuẩn quyết định khởi tố bị can… Lẽ nào VKS lại tin tưởng “vô điều kiện” quyết định tố tụng do cơ quan điều tra yêu cầu phê chuẩn. Nhiệm vụ kiểm sát việc tuân theo pháp luật của VKS ra sao?

Nhằm tránh xảy ra oan sai, hệ thống tư pháp của chúng ta cần cải tổ theo hướng nâng cao năng lực và đạo đức nghiệp vụ, đối với ĐTV, KSV, thẩm phán cần phải đào tạo các chức danh ngành tư pháp có đầy đủ năng lực và đạo đức đảm đương nhiệm vụ được giao, Hhnh thành cơ quan giám sát hoạt động tư pháp, kịp thời phát hiện và giải oan cho người bị hàm oan. Xử lý thích đáng đối với ĐTV, KSV, thẩm phán… thiếu năng lực chuyên môn, có “vấn đề” về đạo đức. Thưởng phạt công minh, xây dựng nhà nước pháp quyền đích thực “phụng công thủ pháp”. Khôi phục niềm tin của quần chúng vào cơ quan tư pháp.

LS TRẦN CÔNG LY TAO

(Đoàn Luật sư TP.HCM/KD&PL)

Tin Liên quan

loading...
Tags : tai nạn giao thông tố tụng lái xe đâm chết người

Tin Góc nhìn luật gia tiếp theo

Tin Góc nhìn luật gia mới nhất