Thứ Ba , 22:41, Ngày 27/06/2017

Gia đình và pháp luật

Tòa Quận 2: 3 lần bác đơn khởi kiện, 3 lần đều bị hủy án (!)

Nhà của ông Nhàn bà Ánh nằm trong diện giải tỏa và đưa đơn khởi kiện công ty Trường Thịnh không bồi thường thỏa đáng. Song, Tòa án quận 2 đã 3 lần bác đơn nhưng cả 3 lần đều bị hủy án, xem xét lại.

Theo đơn khởi kiện ngày 10/4/2006 của vợ chồng ông Trần Văn Nhàn - bà Trần Thị Ngọc Ánh thể hiện, căn nhà 76,5m2 nằm trên diện tích 409m2 đất có ao cá, chuồng trại và nhiều cây ăn trái tọa lạc tại số: 15/3B đường Lương Định Của, khu phố 3, phường Bình An, Quận 2, TPHCM.

Đồng thời theo báo cáo xác minh số 68/BC của UBND phường Bình An ngày 23/9/2005 gửi UBND Quận 2 cũng có nội dung, nhà và đất nêu trên có nguồn gốc của bà Nguyễn Thị Út sử dụng trước năm 1975 nằm trong khu đất gia tộc của bà Trần Thị Huệ (mẹ ông Nhàn).

Sau đó bà Út chết, con trai bà là ông Nguyễn Văn Lèo tiếp tục sử dụng, đến năm 1990, ông Lèo bán cho ông Nguyễn Thanh Hải. Cũng trong năm 1990, ông Hải bán lại cho ông Trần Văn Nhàn với giá 06 lượng vàng 24kr sử dụng cho đến khi giải tỏa thực hiện dự án đầu tư xây dựng hạ tầng khu nhà ở cán bộ công nhân viên chức phường Bình An, Quận 2.

Ngoài ra còn nhiều tài liệu khác thể hiện tại thời điểm năm 2001-2002, ông Nhàn - bà Ánh cũng đã từng sử dụng tài sản này thế chấp để vay tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam Chi nhánh Quận 2, chứng tỏ nhà và đất nêu trên còn là tài sản riêng của vợ chồng ông Nhàn - bà Ánh. Mặt khác xét về mặt quản lý nhân khẩu, căn nhà trước đây mang số 15/3 ấp Bình Khánh, xã An Khánh, huyện Thủ Đức do bà Nguyễn Thị Út đứng tên Tờ khai gia đình từ năm 1973.

Sau giải phóng Tờ khai gia đình của bà Út được cấp đổi thành giấy chứng nhận đăng ký thường trú trong hộ. Đến ngày 10/3/1982, công an huyện Thủ Đức lại đổi thành giấy chứng nhận hộ khẩu. Vì nhà chưa có giấy tờ hợp lệ nên sau khi mua nhà năm 1995, theo nguyện vọng của ông Nhàn và hướng dẫn của công an khu vực, ông Hải nhập khẩu vào căn nhà nói trên để rồi tiếp tục bảo lãnh vợ chồng ông Nhàn- bà Ánh.

Do sự kiện nhập khẩu nên được đổi thành hộ 15/3B. Đến ngày 30/5/1998 ông Hải cắt chuyển hộ khẩu đi nơi khác để lại ông Nhàn đứng tên chủ hộ căn nhà 15/3B. Hiện nay nhà và đất trên được thay đổi địa danh trực thuộc ấp Bình Khánh B, phường Bình An, Quận 2, TPHCM.

Như vậy nhà mang số 15/3 và 15/3B thực tế chỉ là một căn nhà trong suốt quá trình hơn 25 năm qua họ đã sinh sống ổn định, không có tranh chấp đến khi UBND Thành phố cho phép Công ty một thành viên Đầu tư xây dụng Trường Thịnh hợp tác với Công ty Cổ phần đầu tư và kinh doanh Tân Việt An thực hiện dự án đầu tư xây dựng hạ tầng khu nhà ở công nhân viên chức phường Bình An Quận 2 thì lúc này có nhiều hộ dân bị giải tỏa trong đó có hộ ông Trần Văn Nhàn.

Thế nhưng do quá trình giải phóng mặt bằng, Công ty Trường Thịnh đã gộp tài sản của ông Nhàn vào khối tài sản chung với gia tộc gồm 03 chi với 12 người đại diện. Thông qua hình thức công ty ký hợp đồng thỏa thuận với đại diện của từng chi trong đó chi bà Trần Thị Tĩnh, bà Trần Thị Tư, bà Trần Thị Huệ (mẹ ruột ông Nhàn) thuộc chi thứ 3 được thỏa thuận đền bù theo Hợp đồng số: 49/HĐ.

Theo hợp đồng này công ty sẽ đền bù cho đại diện của chi, sau đó những người đứng tên trong cùng một chi sẽ tự phân chia lại cho con, cháu là những người ở trên đất của gia tộc và phải tiến hành giao mặt bằng cho công ty. Đối với những hộ dân không thuộc gia tộc nhưng ở trên đất gia tộc, công ty tự thương lượng bồi thường riêng.

Công ty Trường Thịnh cho rằng trường hợp ông Trần Văn Nhàn và bà Trần Thị Ngọc Ánh là con trai và dâu của bà Trần Thị Huệ có nhà trên đất gia tộc (chi: bà Tĩnh, bà Tư, bà Huệ), đã được ông Nhàn bà Ánh thừa nhận nên sẽ được công ty đền bù thông qua chi bà Huệ, nếu có thắc mắc khiếu nại thì khởi kiện nội bộ.

Trong khi trước đây vào khoảng năm 1965 do dồn dân vào ấp chiến lược nên chính quyền chế độ cũ đã trưng dụng một phần diện tích đất để cấp cho một số hộ dân vào ở. Như vậy việc tính toán đền bù theo tổng thể diện tích đất của gia tộc và căn cứ bằng khoán chế độ cũ làm tước đi quyền lợi ích hợp pháp của hộ độc lập ông Nhàn bà Ánh và chưa phù hợp với quy định Bộ luật dân sự sửa đổi bổ sung năm 2006 (phần quy định về cá nhân hoặc hộ gia đình).

Trong khi phương án bồi thường hỗ trợ thiệt hại số: 37 ngày 01/4/2004 quy định các điều kiện được bồi thường là tổ chức, hộ gia đình và cá nhân, không có đối tượng đền bù hỗ trợ là “gia tộc”.

Như vậy Hợp đồng thỏa thuận số: 49/HĐ hoàn toàn mâu thuẫn với Điều 7, mục 1, phần III của phương án đã phê duyệt (trường hợp đất sử dụng trước ngày 15/10/1993 ổn định, không có giấy tờ quy định tại các điểm a, b, c, d, e vẫn được bồi thường thiệt hại). Chứng tỏ tài sản nhà và đất của ông Nhàn bà Ánh hội đủ các yếu tố nêu trên, họ không hề phụ thuộc gia tộc và không ủy quyền cho đại diện chi, nhưng thực tế quyền lợi của họ không được xem xét đền bù thỏa đáng?!

Công lý đã hé mở - gậy ông đập lưng ông?!

Cụ thể qua 3 lần xét xử sơ thẩm, 3 lần xét xử phúc thẩm xuyên suốt trong khoảng thời gian gần 10 năm trời ròng rã, đa phần xét xử đều không chấp nhận đơn của ông Trần Văn Nhàn - bà Trần Thị Ngọc Ánh yêu cầu công ty Trường Thịnh bồi thường thỏa đáng đối với phần đất tại 15/3B Lương Định Của, phường Bình An, Quận 2. Hậu quả gần đây Tòa án nhân dân cấp cao tại TP-HCM đã ra Quyết định giám đốc thẩm số: 07/2015/DS-GĐT ngày 04/9/2015 với nhận định:

“Theo Quyết định số: 1101/QĐ-TTg ngày 09/12/1998 của Thủ tướng chính phủ thì công ty Trường Thịnh được giao 30.710 m2 đất (nay thuộc phường Bình An, Quận 2, TP-HCM) để xây dựng hạ tầng khu nhà ở cho cán bộ, công nhân, viên chức TP-HCM trên cơ sở Quyết định của Thủ tướng chính phủ và Quyết định số: 5141/QĐ-UB của Chủ tịch UBND TP-HCM, ngày 21/01/2003 Chủ tịch UBND Quận 2 đã ban hành Quyết định số: 275/QĐ-UB về việc thành lập Hội đồng đền bù thiệt hại giải phóng mặt bằng dự án đầu tư nói trên và tại khoản 2 Điều 2 Quyết định 275/QĐ-UB đã nêu rõ:

Hội đồng đền bù có trách nhiệm phối hợp với cơ quan chức năng và chủ đầu tư lên kế hoạch triển khai thực hiện dự án, đảm bảo theo các quy định của pháp luật… kịp thời báo cáo và tham mưu cho UBND quận giải quyết các khiếu nại, khiếu tố liên quan đến thực hiện công tác đền bù, giải tỏa, di dời và tái định cư trong dự án theo quy định hiện hành…”

Ngày 19/11/2003 Chủ tịch UBND Quận 2 ban hành Quyết định số: 10970/QĐ-UB về việc công bố danh sách những hộ dân, đơn vị bị thiệt hại về đất, vật kiến trúc, cây trồng, tài sản khi thực hiện dự án. Như vậy trong đó có hộ ông Trần Văn Nhàn. Căn cứ vào Quyết định số: 275/QĐ-UB ngày 21/01/2003 và Quyết định số: 20970/QĐ-UB ngày 19/11/2003 của Chủ tịch UBND Quận 2, thì trường hợp ông Nhàn và bà Ánh không đồng ý với phương án bồi thường cũng như giá trị bồi thường của chủ đầu tư nên có quyền khiếu nại đến Hội đồng đền bù thiệt hại giải phóng mặt bằng thuộc UBND Quận 2 để giải quyết theo thẩm quyền.

Tòa án các cấp sơ thẩm, phúc thẩm thụ lý và giải quyết yêu cầu khởi kiện của ông Nhàn - bà Ánh đòi công ty Trường Thịnh phải bồi thường là không đúng thẩm quyền. Do đó, Ủy ban thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao đã quyết định hủy toàn bộ bản án dân sự phúc thẩm và hủy toàn bộ bản án dân sự sơ thẩm trước đây để giải quyết lại theo đúng quy định pháp luật.

Được biết sau khi có quyết định giám đốc thẩm, các đương sự liên quan vụ án “Tranh chấp tiền bồi thường giải phóng mặt bằng” đã đồng loạt rút đơn khởi kiện, đơn phản tố và giải quyết hậu quả thi hành án về án phí… Đồng thời ông Nhàn - bà Ánh tiếp tục gửi đơn khiếu nại tại ban bồi thường giải phóng mặt bằng UBND Quận 2.

Xem ra gần 10 năm con kiến vác đơn đi kiện củ khoai, tuy ông Nhàn - bà Ánh phí công chưa nhận được gì nhưng công lý đang dần hé lộ, việc thụ lý sai luật đã được khắc phục. Lần nữa, hy vọng cấp Ủy và chính quyền địa phương Quận 2 sẽ xử lý thỏa đáng công bằng, chấm dứt việc khiếu kiện kéo dài, đem lại lòng tin cho người dân.

Luật gia Nguyễn Thanh Lương

Hội Luật gia TP-HCM/KD&PL

Tin Liên quan

Tags : Bồi thường đất đơn khởi kiện

Tin Nhịp cầu bạn đọc tiếp theo

Tin Nhịp cầu bạn đọc mới nhất

Tin đọc nhiều